Język kaszubski i Kaszubi

Język kaszubski używany jest do dziś przez kilkadziesiąt tysięcy Kaszubów zamieszkujących region kaszubski, Polskę, a nawet obszary poza granicami naszego kraju. Należy on do grupy lechickiej, która jest odłamem języków zachodniosłowiańskich. Jednocześnie jest jednym z języków pomorskich. Jednak klasyfikacja ta budzi wiele kontrowersji.

Duży wpływ na kształtowanie się języka miała zarówno kultura polska, jak i niemiecka. Urzędowo jako oddzielny język kaszubski został uznany w 1893 roku przez Stefana Romułta. Jednak w powojennej Polsce język kaszubski uważano po prostu za dialekt.

Przyczyn niejasności co do formy i pochodzenia tego języka należy szukać przede wszystkim w różnorodności definicji „język”. W zależności jaką klasyfikację przyjmiemy, taki uzyskamy rezultat. Nie bez znaczenia zostają tu również względy polityczne. Zabiegające władze Polski ciągle starały się wpoić Kaszubom, aby uznawali język polski za ojczysty. Miało to ujednolicić państwo polskie i określić je jako jednonarodowe. Obecnie sytuacja zaczyna się znacznie zmieniać. Coraz więcej językowców uznaje język kaszubski za równoznaczny z językiem polskim czy innymi językami słowiańskimi.

Na terenie Polski w ostatnim okresie masowo powstają szkoły, w których rodowici Kaszubienie mają okazję uczyć się w swoim języku. Posiadają oni nawet własne radio i coraz więcej swoich gazet, w których język ten jest dominujący. Dziś bez problemu można zakupić słownik polsko - kaszubski. Jest też wersja online: http://www.cassubia-dictionary.com/

Pierwsze drukowane dzieła napisane w języku kaszubskim powstały w XVI wieku. Powodem do wyodrębnienia się języka kaszubskiego spośród innych języków słowiańskich, były dawne geograficzne granice tego regionu. Przez wiele lat obszar zasiedlany przez Kaszubów ulegał znacznym zmianom. Te zmiany wpłynęły dość znacznie na ograniczenia językowe. Dziś w niektórych miastach kaszubski jest ciągle używany, a w niektórych zanikł prawie zupełnie. Ze względów politycznych językiem urzędowym jest polski. W dużych skupiskach miejskich coraz częściej język kaszubski zamiera i zostaje wyparty przez język polski. Wpływ na zanik języka ma również masowa emigracja Kaszubów w XIX wieku do Kanady. Wówczas tereny te opuściło bezpowrotnie 20 tys. rdzennych mieszkańców.

Do przyczyn zamierania tego języka zaliczyć należy również liczne prześladowania i represje Kaszubów. Kiedy tylko rząd kanadyjski ogłosił, że potrzebuje pracowników, większość ludzi z tego regionu bez wahania skorzystała z okazji.

O ile klasyfikacja języka kaszubskiego nie jest do końca oczywista i jasna, o tyle podobieństwo tego języka do języka polskiego jest niepodważalne. Profesor Baudouin de Courtenay twierdził nawet, że kaszubski jest bardziej polski niż sam język polski. Teoria ta jest mocno absurdalna, gdyż w języku kaszubskim nadal występują słowa, fony i dźwięki, które z języka polskiego już dawno wyginęły. Pomimo więc ogromnych podobieństw oba języki więcej dzieli niż łączy.

Pierwsza różnica daje się wychwycić już w pierwszej minucie rozmowy z Kaszubem. Język tego regionu jest dużo „twardszy” od języka polskiego. Wystarczy również przeczytać kawałek tekstu napisanego w rdzennym języku Kaszubów, aby odkryć nieznane w języku polskim znaki takie jak ã, ò, ù. Niezwykle duże różnice widać również w gramatyce obu języków.

Warto więc dla tych właśnie różnic zachowywać tą niezwykłą kulturę i tradycję. „Tyle zawsze było historii Kaszubów, ile w niej było dokonań samych Kaszubów. Ale historia ich będzie trwała tak długo, dopóki imię Kaszubów, ich mowa, ich obyczaj, ich kultura będą stanowiły wartość dla nich samych."

TOP Promocje
Booking.com
Polecamy
Ostatnio dodane
Facebook, dołącz do nas

Kaszubskie strony